Banka ve Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK m. 245)

Bu çalışma, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 245. maddesinde düzenlenen "Banka ve Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması" suçunu hukuki ve doktriner açıdan incelemektedir. Makale, bu suçun TCK’daki yerinin doğruluğunu tartışarak başlamakta ve maddenin üç farklı fıkrasında düzenlenen suç tiplerini ayrı ayrı analiz etmektedir.

Suçun Hukuki Niteliği ve TCK'daki Yeri

TCK m. 245, "Bilişim Alanında Suçlar" bölümünde yer alsa da, yazar bu düzenlemenin sistemsel olarak hatalı olduğunu savunmaktadır. Suçun temel olarak kişilerin malvarlığına yönelik olması, sonradan eklenen düzenlemelerle faillere etkin pişmanlık ve şahsi cezasızlık gibi malvarlığı suçlarına özgü hükümlerin uygulanması, korunan hukuki değerin ağırlıklı olarak ekonomik menfaatler olduğunu göstermektedir. Bu nedenle suçun, "Malvarlığına Karşı Suçlar" bölümünde düzenlenmesi gerektiği ifade edilmektedir.

Madde, üç farklı suç tipini düzenlemektedir:

Başkasına ait gerçek bir banka veya kredi kartını rızasız kullanarak yarar sağlama (TCK m. 245/1).

Başkalarına ait hesaplarla ilişkilendirerek sahte banka veya kredi kartı üretmek, satmak, devretmek, satın almak veya kabul etmek (TCK m. 245/2).

Sahte bir banka veya kredi kartını kullanarak yarar sağlama (TCK m. 245/3).

1. Gerçek Bir Banka veya Kredi Kartını Kötüye Kullanmak (TCK m. 245/1)

Bu suç, başkasına ait ve yasal yollarla üretilmiş gerçek bir kartın, sahibinin rızası olmaksızın kullanılarak veya başkasına kullandırarak haksız bir yarar sağlanmasıyla oluşur. Kartın nasıl ele geçirildiğinin (çalınma, bulunma, rızayla alınıp yetkisiz kullanılma vb.) bir önemi yoktur.

Fail ve Mağdur: Suçun faili herhangi bir kimse olabilir. Mağdur ise kart hamili, kartın kendisine teslim edilmesi gereken kişi ve kartı çıkaran banka veya finans kuruluşudur .

Suçun Unsurları: Failin, başkasına ait kartı ele geçirip, rıza dışı kullanarak kendisine veya başkasına maddi bir yarar sağlamasıyla suç tamamlanır . Yarar sağlanamazsa eylem teşebbüs aşamasında kalır.

Şahsi Cezasızlık ve Etkin Pişmanlık: Suçun belirli akrabalar (eş, üstsoy, altsoy vb.) arasında işlenmesi halinde faile ceza verilmez (TCK m. 245/4). Ayrıca, bu suçta malvarlığı suçlarına ilişkin etkin pişmanlık hükümleri (TCK m. 168) uygulanır.

2. Sahte Banka veya Kredi Kartı Üretmek veya Ticaretini Yapmak (TCK m. 245/2)

Bu suç, başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte bir kartın üretilmesi, satılması, devredilmesi, satın alınması veya kabul edilmesiyle oluşur. Bu bir tehlike suçudur; yani eylemin yapılması yeterlidir, ayrıca bir yarar veya zarar aranmaz. Kartın, gerçek bir banka hesabıyla ilişkilendirilmesi suçun ön şartıdır. Eğer ilişkilendirme yoksa bu fıkra uygulanamaz.

3. Sahte Banka veya Kredi Kartı Kullanarak Yarar Sağlamak (TCK m. 245/3)

Bu fıkra, sahte olarak üretilmiş veya üzerinde oynama yapılmış bir kartın kullanılarak haksız yarar elde edilmesini cezalandırır. İkinci fıkradan farklı olarak, burada kartın bir banka hesabıyla ilişkilendirilmiş olması zorunlu değildir . Ancak suçun oluşması için mutlaka bir yararın sağlanması gerekir; yarar sağlanamazsa suç teşebbüs aşamasında kalır . Eğer fiil, daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç (örneğin nitelikli dolandırıcılık) oluşturuyorsa, bu fıkra değil, o suçun cezası uygulanır.

İçtima Kuralları ve Diğer Kanunlarla İlişki

Makalede, bu suçların hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma gibi diğer suçlarla olan ilişkisi detaylıca incelenmektedir. Genel kural, kartın hukuka aykırı yollarla ele geçirilmesi halinde hem ele geçirme suçundan (örneğin hırsızlık) hem de TCK m. 245'ten ayrı ayrı ceza verilmesi gerektiğidir. Bunun bir bileşik suç olmadığı, çünkü kartı ele geçirmenin kullanma suçunun bir unsuru olarak kanunda açıkça belirtilmediği savunulmaktadır . Ayrıca, Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'ndaki (BKKK) özel suç tiplerine de dikkat çekilerek, hangi durumlarda TCK'nın, hangi durumlarda BKKK'nın uygulanması gerektiği açıklanmaktadır .